Астана медицина университетінде радиобиология, радиациялық эпидемиология және радиациялық факторлардың халық денсаулығына әсер ету тәуекелдерін бағалау бағытындағы халықаралық ғылыми ынтымақтастық жалғасуда.
2026 жылғы 18–22 тамыз аралығында «Қазақстандағы радон мөлшері жоғары аймақтардағы халық арасында радон әсеріне байланысты өкпе обырының даму қаупін қайта бағалау» халықаралық ғылыми жобасы аясында Жапонияның Хиросаки университетінің профессорлары Yasutaka Omori және Masahiro Hosoda Астана медицина университетінің Радиобиология және радиациялық қорғау ғылыми-зерттеу институтына ғылыми сапармен келді.
Сапар жапон және қазақстандық мамандардың табиғи радиоактивті газ - радонның әсерін және оның өкпе обырының даму қаупімен байланысын зерттеуге бағытталған бірлескен жұмысының кезекті кезеңі болды.
Зерттеулер өңірлерде жүргізілді
Ғылыми сапар барысында халықаралық зерттеу тобы Солтүстік Қазақстан уран кенді провинциясының елді мекендерінде бірлескен радиоэкологиялық және эпидемиологиялық зерттеулер жүргізді.
Жұмыстың негізгі бағыттарының бірі радон әсері мен өкпе обырының даму қаупі арасындағы байланысты зерттеу болды. Зерттеушілерге «өкпе обыры» диагнозы қойылған пациенттерге, сондай-ақ бақылау тобына кіретін қатысушыларға сауалнама жүргізілді. Зерттеу нәтижелерінің салыстырмалылығын қамтамасыз ету мақсатында стандартталған сауалнама қолданылды.
Зерттеу барысында тұрғын үй-жайлардағы радон концентрациясын бағалауға да ерекше назар аударылды. Зерттеуге қатысушылардың үйлеріне арнайы радон детекторлары орнатылып, радон концентрациясына ұзақ мерзімді мониторинг жүргізу басталды. Бұл радонның халыққа әсер ету сипаты туралы неғұрлым объективті деректер алуға мүмкіндік береді.
Далалық зерттеулерден бірлескен ғылыми нәтижелерге дейін
Далалық зерттеулермен қатар жапон ғалымдары мен Астана медицина университетінің Радиобиология және радиациялық қорғау ғылыми-зерттеу институтының мамандары зерттеудің алдыңғы кезеңдерінде алынған нәтижелерді талқылады. Сондай-ақ радон әсерін бағалаудың заманауи әдістемелік тәсілдері, одан әрі мониторинг жүргізуді ұйымдастыру және жиналған деректерді өңдеу әдістері қарастырылды.
Бұл ынтымақтастықта екі ғылыми мектеп мамандарының тәжірибесін біріктіру маңызды рөл атқарады. Халықаралық жоба радиациялық-эпидемиологиялық зерттеулер жүргізу тәсілдерін салыстыруға, тәуекелдерді бағалау әдістемесін жетілдіруге және радонның адам денсаулығына әсерін одан әрі зерттеу үшін ғылыми дәлелдер базасын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Ғылыми сапар қорытындысы бойынша бірлескен жұмыстың алдағы бағыттары айқындалды. Жақын кезеңде мамандар жиналған материалдарды талдауға, зерттеу нәтижелерін жүйелеуге және халықаралық рецензияланатын ғылыми басылымдарда бірлескен мақалалар дайындауға басымдық береді.
Халық денсаулығы жолындағы халықаралық серіктестік
Хиросаки университеті мен Астана медицина университетінің Радиобиология және радиациялық қорғау ғылыми-зерттеу институты арасындағы ынтымақтастық радиациялық қауіпсіздік пен қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы халықаралық ғылыми өзара іс-қимылды дамыту үшін тұрақты негіз қалыптастырып келеді.
Бірлескен зерттеулер тек академиялық тәжірибе алмасумен шектелмейді. Олардың нәтижелері қоршаған ортадағы радиациялық факторларды және олардың Қазақстан халқының денсаулығына ықтимал тәуекелдерін бағалау тәсілдерін жетілдіру тұрғысынан практикалық маңызға ие.
Профессорлар Yasutaka Omori және Masahiro Hosoda-ның ғылыми сапары халықаралық жобаны іске асырудың маңызды кезеңіне айналып, Қазақстан мен Жапония арасындағы ұзақ мерзімді ғылыми серіктестікті одан әрі дамытуға жаңа серпін берді.
